Boerenwijsheid?

“Als het roodborstje land, is de winter op hand!” of “Als het roodborstje land, hoeven we niet meer naar het strand!” of “Als de sneeuw valt op Partingoli zo wit, maak je maar klaar voor een lange zit!”

Boerenwijsheid noemen ze dat. Zo af en toe kom ik Rodolfo en Roberto tegen ergens op de boerderij en dan gaat het, hoe kan het ook anders, meestal over het weer. “koud he?” “nou!” “zal er nog sneeuw vallen?” “mwoh…ik weet niet.” “Verder alles goed?” “hm, hm…” Echt diepgaande gesprekken dus. Soms echter zie ik Roberto plotseling hout zagen als een dolleman of worden opeens de voertuigen binnen gezet. Waarschijnlijk gaat het dan hard regenen of sneeuwen. Als ik dan kijk op het nieuws of op internet, dan denk ik wel eens: het valt toch wel mee? Maar altijd krijgen ze gelijk, Ik kan het niet uitstaan!
Ruiken ze het aan de lucht of zo of bestaat er zoiets als een boerenzintuig? Ze hebben het altijd bij het rechte eind.

Het weer van de afgelopen week wees er wel al een beetje op dat het slechter zou worden. Een koude poolwind wakkerde aan en begon woest te blazen over de Balkan in onze richting. En wat er dan gebeurd in Italië…

De winter van 2010 staat de meeste Toscani nog vers in het geheugen. Eind december begon het plotsklaps te sneeuwen, hard en veel. Omdat sneeuw in Toscane zelden valt (de laatste keer in 1998) was men slecht voorbereid. De gemeentes en het rijk dachten waarschijnlijk dat dat een uitzondering was die niet meer zou voorkomen. Hierdoor waren de sneeuwploegen  niet op tijd en kon er niet worden gestrooid of geveegd. Het gevolg, auto’s die kwamen vast te staan in de sneeuw en mensen die niet meer naar huis konden komen, een totale chaos.  Ik hoorde op het schoolplein dat sommigen 20km door de sneeuw zijn gaan lopen om thuis te komen. Florence was dicht gesneeuwd en lag een week plat.

Deze winter had de gemeente zich wel degelijk voorbereid. Langs de snelwegen, waar mensen vorig jaar vast kwamen te zitten, werden zakken met zout neergelegd voor nood. De meteo van de luchtmacht waarschuwde op tijd dat er sneeuw zat aan te komen en hierdoor werden in de dagen voor de sneeuw de wegen preventief gestrooid. Toen de sneeuw viel waren veegploegen dag en nacht in de weer om de belangrijkste wegen vrij te maken en zodoende is hier de overlast beperkt gebleven. In de Marken en Noord Italië echter, viel er zo veel dat er niet tegen op te schuiven was. Naar goed Italiaans gebruik riep heel Toscane dan ook dat zij het WEL voor elkaar hadden. ‘kom je uit Italië? Nee, uit Toscane! (het ultieme wij-gevoel)

Het leven op Partingoli in de winter? Hierboven op de berg is veel sneeuw gevallen, de scholen zijn twee dagen gesloten geweest omdat we niet over de wegen konden rijden. Zoals ik al eerder schreef worden eerst de belangrijkste wegen gedaan. Daarna was het  rijden met kettingen tot de wegen weer goed begaanbaar waren.

Ik begin me ook wat boerenwijsheid eigen te maken. Zo hoorde ik dat ze de pompoenen iets langer laten doorgroeien en op het laatste moment pas oogsten. Als je die dan in de kelder opslaat, dan heb je de hele winter verse groente. Gewoon een stuk afsnijden, afdekken met plastic en het blijft weer lang goed. In onze voorraadkast puilt het ook uit van gedroogde bonen, linzen, rijst, polenta en pasta. De tomaten heb ik na de zomer verzameld en daar hebben we ‘passata’ van gedraaid. Zo hebben we altijd saus. Vlees is er voldoende, de jacht begint op 1 september en gaat door tot 1 maart, dus een zwijn of ree is snel gekocht van een jager. Fazanten zijn er in overvloed, zodat we de kippen niet hoeven te slachten. Die kippen blijven de hele winter eieren leggen trouwens. Wat heb je nog meer nodig? Een vriezer en een kelder om alles in op te slaan is handig. Zo kunnen we in geval van nood zeker 10 dagen overleven als de wegen zijn dicht gesneeuwd en we vast komen te zitten.

Is bovenstaande allemaal waar? Gedeeltelijk, want de tomatenoogst was slecht en hadden we nog geen moestuin en dus ook geen pompoenen. De jagers leerden we te laat kennen en daardoor geen vlees. De kippen worden in april gekocht. Kortom, de supermarkten waren ons deze winter genadig. Aankomende winter? Lees bovenstaande… .

De sneeuw is weer weg en het lijkt erop dat de temperaturen weer gaan stijgen. De eerste gasten zijn op bezoek en we maken ons op voor een nieuw jaar. Wanneer begint die officieel? Als de zwaluwen arriveren…